Figura Wielkiej Bogini - cykl wykładów

Wykłady autorskie, które składają się na cykl poświęcony figurze Wielkiej Bogini. Postać Wielkiej Potrójnej Matki istnieje w kulturze od zarania dziejów, stając się inspiracją dla dzieł literackich, muzycznych, filmowych, malarskich czy rzeźbiarskich.

Z tego właśnie względu pierwszy wykład poświęcony był postaci Białej Bogini. Podczas spotkania zaprezentuję atrybuty (kwiaty, zwierzęta, przedmioty), przejawy (pozytywny i negatywny), symbole (mandorla, puchar, koło Fortuny, świeca), żywioły (ogień i woda), a także obrzędy i rytuały związane z tą postacią królowej (misteria Attisa, misteria eleuzyńskie). Wskażę też, w jaki sposób postać Białej Bogini istnieje do dzisiaj w baśni (Dzikie łabędzie braci Grimm, Siostra siedmiu kruków, Janina Porazińska) i kulturze masowej (film Czarownica z Angeliną Jolie).

Drugi wykład poświęcony będzie figurze Czerwonej Bogini i przypisanym jej właściwościom oraz przejawom (nimfa, pszczoła, kochanka, femme fatale, modliszka, Sfinga). Omówię też postać towarzysza Bogini, Dębowego Króla oraz rytuały z nim związane, które stoją u podstawy znanych w kulturze i literaturze zwyczajów weselnych. Z tymi ostatnimi związane są mity, legendy oraz baśnie (Kopciuszek, Śpiąca królewna, Śnieżka), które w różnych wariantach funkcjonują współcześnie w filmie, operze, teatrze czy malarstwie.

Trzeci wykład odsłoni postać Czarnej Bogini, której przejawy, niszczący i twórczy, funkcjonują powszechnie pod postacią dobrej wróżki i złej wiedźmy. W trakcie spotkania omówię przypisane bogini znaki i symbole, a także kolory, żywioły, strony świata, metale, zwierzęta i rośliny. Posiłkując się licznymi ilustracjami, pokaże, w jaki sposób obie emanacje bóstwa funkcjonują we współczesnej popkulturze (filmy, komiksy, teledyski) oraz w tradycyjnych tekstach kultury.

Iwona E. Rusek

doktor nauk humanistycznych (UW); konsultantka wydawnicza publikacji Grotowski. Teksty zebrane (Warszawa 2012);współpracowniczka Katedry Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” Uniwersytetu w Białymstoku oraz Pracowni Modernizmu Europy Środkowej i Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze obejmują literaturę polską od romantyzmu po modernizm, filozofię Artura Schopenhauera, twórczość Juliusza Słowackiego, Wacława Berenta, Stanisława Wyspiańskiego oraz Jerzego Grotowskiego. Autorka książek: Pragnienie – Symbol – Mit. Studium o „Próchnie” Wacława Berenta (Warszawa 2013); Poznaj samego siebie. O „Fachowcu” Wacława Berenta (Warszawa 2014). Redaguje Naukową Serię „Czarny Romantyzm”.